Հին հայ գրականության պատմություն
Հեղինակել է «Հայոց հին գրականության պատմություն» երկհատորյակը՝ հին հայ գրականության ստանդարտ ակադեմիական հիմքը։
Ոգեշնչման պրոֆիլ
Բանասիրություն
1865–1944
Հայ բանասեր, բանահավաք և լեզվաբան։ Գրել է հին հայ գրականության դասական պատմությունը, ուսումնասիրել է «Սասնա ծռեր» էպոսը և մշակել Հայաստանում մինչ օրս գործող ուղղագրության բարեփոխումը։

Մանուկ Խաչատուրի Աբեղյանը ծնվել է 1865 թվականի մարտի 17-ին Նախիջևանի Աստապատ գյուղում։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, ապա՝ Յենայի, Լայպցիգի, Բեռլինի և Փարիզի համալսարաններում։ Եղել է Երևանի պետական համալսարանի առաջին պրոֆեսորներից և Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադիր անդամներից։ Նրա աշխատանքները ընդգրկում են հայ լեզվի ուղղագրությունը, հնչյունաբանությունը, բառագիտությունը և հին հայ գրականության պատմությունը։ Աբեղյանի մշակած ուղղագրական բարեփոխումը մինչ օրս օգտագործվում է Հայաստանում։ Մահացել է 1944 թվականին Երևանում։ ՀՀ ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտը կրում է նրա անունը։
Մանուկ Խաչատուրի Աբեղյանը ծնվել է 1865 թվականի մարտի 17-ին Նախիջևանի Աստապատ գյուղում։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, ապա՝ Յենայի, Լայպցիգի, Բեռլինի և Փարիզի համալսարաններում։ Եղել է Երևանի պետական համալսարանի առաջին պրոֆեսորներից և Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադիր անդամներից։ Նրա աշխատանքները ընդգրկում են հայ լեզվի ուղղագրությունը, հնչյունաբանությունը, բառագիտությունը և հին հայ գրականության պատմությունը։ Աբեղյանի մշակած ուղղագրական բարեփոխումը մինչ օրս օգտագործվում է Հայաստանում։ Մահացել է 1944 թվականին Երևանում։ ՀՀ ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտը կրում է նրա անունը։
Հեղինակել է «Հայոց հին գրականության պատմություն» երկհատորյակը՝ հին հայ գրականության ստանդարտ ակադեմիական հիմքը։
Խորությամբ ուսումնասիրել և համակարգել է հայ ժողովրդական էպոսի տարբերակները՝ դարձնելով այն գիտական հետազոտության առարկա։
Եղել է Հայաստանում մինչ օրս գործող բարեփոխված հայերեն ուղղագրության հիմնական մշակողը։
Գրել է մոտ 200 լեզվաբանական աշխատանք՝ ժամանակակից հայերենի քերականությունից մինչև բարբառագիտություն և բառարանագրություն։
Գիտեի՞ր...
ՀՀ ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտը կրում է Մանուկ Աբեղյանի անունը։
Գիտեի՞ր...
Նա եղել է Երևանի պետական համալսարանի առաջին պրոֆեսորներից մեկը։
Գիտեի՞ր...
1965 թվականին ԽՍՀՄ-ը թողարկել է նվիրական նամականիշ՝ նրա 100-ամյակի առթիվ։
Գիտեի՞ր...
Աբեղյանի ուղղագրական բարեփոխումը մինչ օրս Հայաստանի պաշտոնական ուղղագրությունն է։
«Լեզուն և գրականությունը ազգի հիշողությունն են, որոնք պետք է ուսումնասիրվեն գիտական խստությամբ և սիրով։»



Մանուկ Աբեղյան — կյանք և գիտական ժառանգություն
Տեսադարք — շուտով
1865
Ծնվել է Աստապատ գյուղում (Նախիջևան)։
1893–1898
Սովորել է Յենայի, Լայպցիգի, Բեռլինի և Փարիզի համալսարաններում։
1906–1912
Հրատարակել է ժամանակակից հայերենի քերականության և շարահյուսության կարևոր աշխատությունները։
1919
Եղել է Երևանի պետական համալսարանի առաջին պրոֆեսորներից մեկը։
1943
Դարձել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադիր անդամ։
1944
Մահացել է Երևանում։ Հետմահու լույս են տեսել նրա հիմնարար հատորները։
Սա կենսագրություն չէ. այս բաժինը ցույց է տալիս, թե ինչ արժեքներ և հմտություններ կարող ենք վերցնել այս մարդու կյանքից։
Մեծ գիտական աշխատանքը սկսվում է լեզվի, պատմության և մշակույթի համբերատար ուսումնասիրությունից։
Աբեղյանը ցույց է տվել, որ ազգային ժառանգությունը պահպանվում է գիտելիքի և հետազոտության միջոցով։
Հարյուրավոր աշխատանքներ և տասնամյակների աշխատանք են պետք մեծ ձեռքբերումների համար։
Լեզուն ոչ միայն հաղորդակցության միջոց է, այլև ազգի հիշողություն և ինքնություն։